Oude Testament

Gods relatie met zijn volk Israël wordt meestal geschilderd als die van een heilige God, die een goede, rechtvaardige Koning is voor zijn onderdanen. Het is niet voor niets dat de godsnaam in het Nederlands wordt vertaald als Heer, Here of Heere. Gods heerschappij en soevereiniteit komt daarin sterk naar voren. Omdat God de Vader de hoofdpersoon van de Godheid is, kunnen we misschien het beste aan God de Vader denken als we in het Oude Testament over "God" of "de Heer" lezen.

In het Oude Testament wordt de naam "Vader" vaak gebruikt in de betekenis van Verwekker of Schepper. Als zodanig wordt Hij de Vader van alles mensen genoemd (Deut.32:6; Mal.2:10). Natuurlijk zijn engelen evengoed geschapen wezens, zodat God ook gezien kan worden als de Vader van de engelen. Op enkele bijbelplaatsen wordt gesproken over "zonen van God" waarbij het aannemelijk is dat het over engelen gaat (Gen.6:2; Job 1:6). Toch komen we het vaderlijke van God ook in het Oude Testament tegen: 

"... gelijk zich een vader ontfermt over zijn kinderen, ontfermt Zich de Here over wie Hem vrezen." (Psalm 103:13)

Nieuwe Testament

In het Nieuwe Testament onthult Jezus Gods Vaderschap in een veel diepere zin: in de eerste plaats als de Vader van Jezus, in de tweede plaats als een liefdevolle Vader van de gelovigen. Jezus noemde God tegenover zijn discipelen "mijn en uw Vader" (Joh.20:17). Jezus laat ons zien hoe God de Vader met zijn kinderen omgaat:

• Hij overlaadt hen met liefde (1Joh.3:1)
• Hij luistert naar hun gebeden (Mat.6:6)
• Hij voedt hen op, gebruik makend van beloning (Mat.6:1) en straf (Joh.15:2)
• Hij kent hen en geeft wat ze nodig hebben (Mat.6:8; Luc.12:30)
• Hij geeft hen goede gaven (Mat.7:11; Luc.11:13)
• Hij helpt en beschermt hen (Joz.1:9)

Jezus heeft ons voorgehouden dat we als gelovigen God met "Vader" dienen aan te spreken (Mat.6:9), een naam die recht doet aan de relatie tussen Schepper en schepsel. Die Vadernaam houdt enerzijds in dat God gezag over ons heeft en dat wij Hem eerbied en respect verschuldigd zijn. Anderzijds betekent de Vadernaam dat God een intieme relatie met ons wil onderhouden.

Alwetend en almachtig

De Bijbel maakt op veel plaatsen duidelijk dat God alwetend en almachtig is. Hoewel deze eigenschappen ook wel aan Jezus worden toegeschreven (Mat.28:19; Joh.21:17) zijn er toch ook graduele verschillen te noemen, waaruit de hogere positie van de Vader blijkt. Zo denk ik dat de Vader de enige Persoon binnen de Godheid is die volledig zicht heeft op de toekomst. Jezus zei bijvoorbeeld dat Hij niet wist wanneer Hij zou terugkeren naar de aarde (Mat.24:36). Zowel van Jezus als van de Heilige Geest wordt geschreven dat ze "gezonden" zijn, dat wil zeggen: gezonden door de Vader (Joh.14:24,26).

Jezus is zijn Vader alktijd gehoorzaamd (Heb.5:8). Hij heeft zijn bevoegdheden allemaal van de Vader gekregen (Mat.28:19). Later zal Jezus al zijn bevoegdheden weer teruggeven aan de Vader "opdat God zij alles in allen" (1Kor.15:24,28). Jezus heeft vele malen uitgesproken dat Hij handelt in gehoorzaamheid aan de Vader en ook de Heilige Geest handelt ook niet zelfstandig, want Hij wordt uitgezonden.

Kortom, de hoogste autoriteit binnen de Godheid ligt dus bij de Vader.