Ongelijkwaardigheid van man en vrouw in de wereld (leiderschap)

In de wereld bestaat over het algemeen een ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. In veel situaties uit die ongelijkheid zich in onrechtvaardige achterstelling of schrijnende onderdrukking van vrouwen. Dit hangt naar mijn mening vooral samen met de manier waarop mannen hun leiderschapspositie tegenover vrouwen innemen binnen het huwelijk en op veel andere terreinen. Volgens de wereldse filosofie zijn de begrippen leiderschap en macht onlosmakelijk met elkaar verbonden (Luc.22:25). Wie macht over een ander heeft, is niet gelijkwaardig aan de ander maar neemt een dominante positie in. Zo'n dominante positie leidt meestal tot machtsmisbruik. Ook de koningen van Israël waren pure machthebbers die vaak met harde hand over hun volk regeerden en soms wreed optraden tegenover hun vijanden. Dat gebeurde geheel volgens de denkwijze van die tijd.

In het kader van de vrouwenemancipatie wordt gestreefd naar gelijkwaardige posities van vrouwen ten opzichte van mannen. Dat streven lijkt me op zichzelf volledig positief en correct, hoewel we bij de uitvoering van dat streven natuurlijk wel kanttekeningen kunnen zetten. Een speerpuntgedachte daarbij is dat er gestreefd wordt naar een gelijke verdeling van leidende posities tussen mannen en vrouwen. Omdat leidinggeven en macht (en dus dominantie) bij elkaar horen volgens de WERELDSE filosofie, is dit een heel logische stap om tot gelijkwaardigheid te komen. Daarbij laten we de vraag over bekwaamheden tot het leiderschap maar even buiten beschouwing. 

Ongelijkwaardigheid van man en vrouw in de wereld (gaven en taken)

Er is een tweede vorm van ongelijkwaardigheid van mannen en vrouwen in onze maatschappij. Typische mannengaven worden belangrijker geacht dan typische vrouwengaven. Dat blijkt uit het feit dat typische mannentaken hoger beloond worden dan typische vrouwentaken. Zo worden bijvoorbeeld leidinggevende taken (die meer door mannen worden uitgevoerd) veel beter betaald waard dan zorgtaken (die meer door vrouwen worden uitgevoerd). Binnen het kader van de vrouwenemancipatie wordt een oplossing voor deze ongelijkheid tussen mannen en vrouwen aangedragen: vrouwen moeten veel meer beroepen uitoefenen die traditioneel door mannen worden uitgeoefend. Ik vind dat een vrouwonwaardige "oplossing" omdat daarmee mannelijke eigenschappen als maatstaf dienen voor vrouwen. In feite wordt daarmee een ongelijkwaardigheid gepropageerd: mannelijke gaven zijn waardevoller dan vrouwelijke gaven. Dat kan nooit goed gaan. 

Gelijkwaardigheid van man en vrouw in Gods Koninkrijk

De Bijbel leert de gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen. Een van de duidelijkste teksten hierover is de volgende:

"Want gij zijt allen zonen van God, door het geloof, in Christus Jezus... Hierbij is geen sprake van Jood of Griek, van slaaf of vrije, van mannelijk en vrouwelijk: gij zijt allen immers één in Christus. Indien gij nu van Christus zijt, dan zijt gij zaad van Abraham, en naar de belofte erfgenamen." (Galaten 3:28-29)

Het gaat hier om het feit dat mannen en vrouwen op gelijke wijze kind van God zijn en erfgenamen van alles wat God beloofd heeft. Het woord "zonen" in deze tekst moeten we volgens mij meer lezen als "erfgenamen" dan als "mannelijke nakomelingen." Deze insteek staat haaks op het Joods denken van die tijd. Joodse mannen waren gewend God te bedanken voor het feit dat ze niet als heiden en niet als vrouw geboren waren. In de tempel van Jeruzalem was een afzonderlijke voorhof voor mannen en vrouwen, terwijl dat onderscheid niet voorkwam in de oorspronkelijke bouwbeschrijvingen van de tabernakel en van de tempel.

Gelijkwaardigheid van man en vrouw in Gods Koninkrijk (leiderschap)

Als we in het Nieuwe Testament lezen over leiderschap binnen het kader van Gods Koninkrijk, is dat altijd een dienend leiderschap. Jezus zei hierover:

"...De koningen der volken voeren heerschappij over hen... Doch gij niet alzo, maar de eerste onder u worde als de jongste en de leider als de dienaar." (Lucas 22:25-26)

Jezus illustreerde dit principe door tijdens het laatste Pascha als leider de voeten van zijn discipelen te wassen. Kort daarna legde de allerhoogste Koning zijn leven af voor zijn volgelingen! 

Voor zover "leiderschap" klinkt als meer-waard-zijn dan degene die geleid wordt, klinkt het woord "dienen" als minder-waard-zijn dan degene die gediend wordt. Leiden en dienen houden elkaar in evenwicht zodat de dienende leider gelijkwaardig is aan degene aan wie hij dienend leiding geeft. Ten opzichte van de wereldse filosofie over leiderschap en macht is dit een revolutionair verschil. 

Het dienende leiderschap dat het Nieuwe Testament onmiskenbaar aan mannen wordt toegeschreven (in het huwelijk en binnen de kerkelijke gemeente), houdt dus GEEN dominantie in. We mogen dus nooit zeggen dat gelijkwaardigheid van man en vrouw inhoudt dat ze DUS ook beide het leiderschap over de ander mogen hebben. Die stap is onlogisch en onbijbels. De Bijbel leert ons dat mannen en vrouwen gelijkwaardig zijn en mannelijk leiderschap doet daar geen afbreuk aan, op voorwaarde dat het DIENEND leiderschap is. Wat geeft het Woord van God een schitterend licht op de vraag over het leiderschap voor mannen of vrouwen, waarbij zowel mannen als vrouwen volkomen in hun waarde worden gelaten!

Gelijkwaardigheid van man en vrouw in Gods Koninkrijk (gaven en taken)

Gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen houdt volgens mij ook in dat "typische mannen- en vrouwengaven" gelijkwaardig zijn en dus ook de bijbehorende taken die ze uitvoeren. Jarenlang heb ik gewerkt in de veldorganisatie van de Wycliffe Bijbelvertalers in Papoea Nieuw Guinea. Alle Wycliffers hadden een zelfde budget, waarop hun ondersteuning was gebaseerd: de directeur had zodoende recht op hetzelfde inkomen als de secretaresse. Mensen met een doctorstitel waren evenveel "waard" als iemand met een lage opleiding en mannen kregen hetzelfde als vrouwen. Het was een weldadig aspect van die samenleving. Het voelde heel zuiver aan.

Zo moeten we de mannengaven en vrouwengaven op een gelijke wijze leren waarderen. Dat is bijbels en als we dat doen brengen we de gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen in praktijk, die het Nieuwe Testament leert.