De innerlijke functies van de mens

De volgende schematische voorstelling laat de samenhang zien tussen geest, hart, ziel en lichaam. We zien daarin de dubbele natuur van de mens (stoffelijk en geestelijk) duidelijk naar voren komen. Als we naar de afzonderlijke functies kijken, die als blokjes zijn afgebeeld, moeten we steeds bedenken dat ze nooit zelfstandig opereren, maar intensief met elkaar verweven zijn. Op elk onderdeel van het schema kun je klikken om bij de bijbehorende beschrijving te komen.

De belangrijkste onderlinge beïnvloedingen zijn met pijlen weergegeven. In werkelijkheid zijn er allerlei overlappingen en onnoemelijk veel beïnvloedingen tussen functies onderling. Het model, dat in deze bijbelstudie wordt gebruikt, is natuurlijk een vereenvoudiging van de werkelijkheid. Het is alleen bedoeld om een gestructureerd overzicht te geven, dat bijdraagt voor een beter begrip van heel veel bijbelse concepten.

Toelichting bij de pijlen

• geest --> intuïtie: geestelijke indrukken komen binnen via de menselijke intuïtie en wel van buitenaf (vooral van God of van satan, maar ook van andere mensen) of van vanuit het eigen hart. Deze indrukken raken ook het bewustzijn, in zowel het verstand als het gevoel.
• geest --> devotie: geestelijke uitingen of communicatie zijn bewuste daden (gedrag), bijvoorbeeld omgang met God of zegen verspreiden naar andere mensen. In negatieve zin kunnen ook afgoderij, en satansdienst plaatsvinden via dit "kanaal" en vervloekingen naar andere mensen.
• hart --> toewijding: Iemands doelstellingen zijn meestal bewust gekozen. Ze oefenen een duidelijke invloed uit op de keuzen die in de wil worden genomen. Ook zijn die diepere doelstellingen bepalend voor normen (geweten) en waarden (waardering).
• hart --> geweten: Het geweten beïnvloedt het denken (verstand) vooral via normen, doordat het een beoordeling geeft in termen van goed of slecht, voldoende of onvoldoende..
• hart --> waardering: De waardering beïnvloedt de gevoelsreacties, vooral via waarden, doordat het een beoordeling geeft in termen van belangrijk of onbelangrijk, prettig of onprettig.
• hart --> levensstijl: De levensstijl wordt gevormd door herhaald uitgevoerde daden, die een weerspiegeling zijn van wat in het hart leeft.
• verstand --> gevoel --> wil --> gedrag: verstand en gevoel motiveren de wil tot bepaalde keuzen; het resultaat van de keuzen of beslissingen wordt uitgevoerd in daden (gedrag).
• lichaam --> zintuigen: indrukken uit de buitenwereld komen via de zintuigen binnen bij het verstand en het gevoel. Signalen uit eigen lichaam (bijvoorbeeld pijn of genot) komen vooral bij het gevoel binnen.
• lichaam --> expressie: daden zijn uitdrukkingen van de hele persoon, vooral naar de buitenwereld. We kunnen dan denken aan bewegingen, gebaren, handelingen, woorden, enzovoort.