Twee bijzondere bomen

In het paradijs stonden twee bijzondere bomen met bijzondere vruchten. De vermelding dat ze in het midden stonden onderstreept de centrale betekenis van de beide bomen. Waarschijnlijk stonden ze niet al te ver bij elkaar vandaan. Ze stelden als het ware de ambassades voor van de beide grootmachten in de geestelijke wereld: het rijk van God en dat van satan oftewel het rijk van het leven en het rijk van de dood. We hebben het nu over de levensboom en de boom van de kennis van goed en kwaad, die ik voor alle duidelijkheid liever de doodsboom wil noemen. Eten van de vruchten van een van deze bomen betekende een vereenzelviging met wat achter de bomen schuil ging: eeuwig leven en eeuwige dood. 

Levensboom

De levensboom was Gods aanbod van leven aan de mens in de rijkste en diepste zin van het woord. De vruchten van de levensboom waren niet nodig voor de mens om in leven te blijven. Zolang de mens niet zondigde, zou hij immers nooit hoeven te sterven. Nee, het feit dat er een levensboom in het paradijs stond, betekent dat het leven van Adam en Eva bij hun schepping nog niet de kwaliteit van leven hadden die God hen uiteindelijk zou willen geven. Bij hun schepping hadden ze aards leven ontvangen. Geestelijk leven, op het niveau van de hemel, in diepe verbondenheid met God, hadden zij nog niet. Ongetwijfeld zou de levensboom de sleutel zijn geweest tot het verkrijgen van dat geestelijke leven en tot verdere geestelijke groei. 

De mens is zo geschapen, dat hij geen leven heeft in zichzelf. Het leven op zich is een geschenk van de levende God, maar er is zoiets als leven en LEVEN. Het LEVEN (met hoofdletters) is de hoogste vorm van leven die God voor de mens bedoeld heeft. Dat is het leven in verbondenheid met God, de hoogste roeping van de mens. Die roeping stelt de mens voor een geloofskeuze. Geloof is altijd de sleutel tot het echte leven met God. Dit heeft twee kanten: 

1. Besef van eigen incompleetheid en onvermogen om zelfstandig te leven zoals de Schepper dat bedoeld heeft.
2. Aanvaarding van het leven dat God biedt en voortdurend kiezen voor liefdevolle toewijding aan God en afhankelijkheid van Hem.

In het paradijs betekende "leven uit geloof" in eerste instantie: eten van de levensboom. We weten dat het eten van de verboden doodsboom dramatische effecten heeft gehad. We mogen dan ook rustig aannemen dat het eten van de levensboom ook opzienbarende gevolgen zou hebben gehad voor de mens. Als Adam en Eva van de levensboom hadden gegeten, zou dat zeker in het bijbelverhaal zijn vermeld. 

Na de zondeval mochten Adam en Eva niet meer eten van de levensboom. Later zou er een nieuwe levensboom komen voor de in zonde gevallen mensheid: het kruis op Golgota. In het Engels taalgebruik sluit het kruis duidelijker aan bij de levensboom uit het paradijs doordat men vaak spreekt over "Calvary's tree". Door in geloof de gekruisigde Jezus aan te nemen kan men nu dat geestelijke leven ontvangen, een leven in verbondenheid met God. Adam en Eva zijn nooit zover gekomen. Wij verkeren momenteel in de gelukkige omstandigheid dat de levensboom van Christus voor iedereen toegankelijk is.

Doodsboom

De doodsboom die het rijk van satan vertegenwoordigde, was de sleutel tot een leven los van God, oftewel de dood. Het woord doodsboom zou niet aantrekkelijk klinken voor de mens, en daarom gaf satan er een interessant klinkende naam aan: boom van kennis van goed en kwaad. Ook vandaag gebruikt satan dezelfde verkooptruc voor zijn dodelijke producten. Moord op ongeboren kinderen heet met een mooi woord zwangerschapsonderbreking. Doden van mensen waarvan men ten onrechte vindt dat de kwaliteit van hun leven onvoldoende is, wordt euthanasie genoemd (letterlijk: een goede dood sterven). Het klinkt allemaal zo mooi, maar het gaat steeds weer om bondgenootschappen met de ergste vijand van de mens: de dood. De doodsboom beloofde kennis van goed en kwaad. Geen inzichtkennis, maar ervaringskennis wel te verstaan. Kennis OVER de doodsboom hadden ze al voldoende. We missen niets als we het kwaad niet persoonlijk hebben ervaren. We kunnen heel goed zonder.

De doodsboom en de vruchten die er aan hingen zagen er buitengewoon aantrekkelijk uit. De doodsboom straalde een verleidelijk interessante boodschap uit: wees je eigen baas, bepaal zelf wat goed en kwaad is, laat je leiden door je eigen verlangens, kies voor jezelf. Het ging om dezelfde boodschap die vandaag nog luid en duidelijk wordt uitgeschreeuwd binnen onze westerse cultuur. De doodsboom spiegelt een aantrekkelijk leven voor, maar het resultaat is verderf en ondergang. God had gelijk: de vrucht van deze boom is dodelijk. Onafhankelijkheid van God betekent immers de dood omdat de mens geen leven in zichzelf heeft. 

Verschillen tussen de twee bomen

Laten we de belangrijkste verschillen tussen de levensboom en de doodsboom eens op een rijtje zetten aan de hand van de vier aspecten van de menselijke ziel:

Als je de verschillen bekijkt, is het dan echt zo moeilijk om te kiezen? Kennelijk wel, want hoewel jij en ik beter zouden moeten weten, maken ook wij met grote regelmaat keuzen die horen bij het domein van de doodsboom....

Onbevangen

Adam en Eva waren volmaakt geschapen, maar hun geestelijke oriëntatie was nog niet gevormd. Ze leefden in harmonie met God, maar hun hart had nog geen keus gemaakt. Ze waren nog onbevangen en zuiver. Maar zouden ze hun hart aan God geven of zouden ze liever hun eigen God willen zijn? Als stamvaders van het menselijke geslacht hadden ze een enorme verantwoordelijkheid. Ik denk dat de hemel met ingehouden adem toezag op wat daar in het paradijs zou gaan gebeuren. Eenmaal zouden ze immers van een van beide bomen gaan eten ...