Naar de verkeerde boom

We kunnen ons afvragen waarom Adam en Eva op die ene bewuste dag zo dicht bij die doodsboom kwamen. Wat hadden ze er te zoeken? Ze wisten heel goed dat God hen ertegen gewaarschuwd had. Ik kan me niet voorstellen dat ze er per ongeluk bij in de buurt kwamen. Waren ze nieuwsgierig? 

Een nog belangrijkere vraag is: waarom voelden Adam en Eva zich niet aangetrokken tot de levensboom? Er is een bekend principe, dat we door de hele Bijbel heen kunnen vinden, en dat is dat leven ontstaat uit de dood, dat wil zeggen uit het vrijwillig afleggen van het eigen leven. We zagen dat al bij de "geboorte" van Eva, en wie zal zeggen wat het God gekost heeft toen Hij lang geleden leven uit Zichzelf nam om het aan zijn schepselen te geven? Later zou Jezus zijn leven afleggen zodat mensen door het geloof nieuw leven zouden kunnen ontvangen. Ik vermoed dat er bij de levensboom in het paradijs ook zoiets aan de hand was. Door van de levensboom te eten zou de mens openlijk erkennen dat hij op zichzelf niet compleet was, maar van God afhankelijk was voor het hogere leven. Die erkenning zou een nederige houding vereisen en ik denk dat die levensboom daarom niet zo aantrekkelijk was. Er moest een zekere prijs betaald worden. Het eten van de levensboom zou een daad van geloofsvertrouwen zijn en over geloofsdaden zegt de Bijbel: "de rechtvaardige zal uit geloof LEVEN."

Ontmoeting met de vijand

Het moest er een keer van komen dat Adam en Eva oog in oog zouden staan met de vijand. Zij wisten heel goed dat hij zich in de buurt van de doodsboom ophield. Satan vertoonde zich daar in de belichaming van een slangachtig dier, waarschijnlijk een heel mooie soort slang op pootjes. Laten we het maar een "serpent" noemen, in navolging van Engelse bijbelvertalingen. Het dier stond bekend om zijn grote intelligentie (Gen.3:1) en was het symbool van eigen wijsheid en eigen aantrekkelijkheid.

Het was levensgevaarlijk om naar de doodsboom te gaan. Als ze eerst van de levensboom hadden gegeten, zouden ze daar kracht hebben ontvangen om Satan te kunnen overwinnen. Zonder die bijzondere verbondenheid met God waren ze niet opgewassen tegenover de vijand die over grote geestelijke krachten beschikte. Ze gingen dus onbeschermd en ongewapend de tegenstander tegemoet. 

Een moeilijke keuze?

We mogen er van uit gaan dat Adam heel goed begreep wat het eten van een van beide bomen inhield. Hij had ongetwijfeld een uitstekend verstand en een ongekend helder inzicht. Bovendien had God hem er voldoende over verteld. Een keus tussen leven en dood lijkt op het eerste gezicht zo simpel. Wie kiest er nu voor de dood als je ook voor het leven kunt kiezen? Er is heel wat verkooptechniek voor nodig om iemand zover te krijgen. Of misschien toch niet?

Verleiding

Satan staat bekend als een meesterlijk verleider. Hij richtte zich eerst tot de vrouw, omdat die van nature ontvankelijker is voor verleiding dan de man. Verleiding ligt immers voornamelijk op het gevoelsvlak en de vrouw laat zich meer leiden door haar gevoel dan de man. Verder begon hij een rookgordijn van goed klinkende leugens aan te leggen, waardoor de dood aantrekkelijk begon te lijken en het leven onaantrekkelijk. Hij gebruikte een sluwe tactiek, waarmee hij niet alleen in het paradijs, maar ook later miljoenen malen succes mee heeft gehad: 

1. Satan ging eerst Gods waarheid tot leugen verklaren ("God zegt: als je van de boom eet, zul je sterven, maar dat is helemaal niet waar!"). Daardoor zaaide hij twijfel in het hart van de vrouw. 
2. Vervolgens ging satan zijn eigen leugen als waarheid verkopen. Hij spiegelde haar voor dat zij door te eten het hoogst denkbare geluk zou verwerven: door onafhankelijk van God te worden zou ze juist als God worden en de hoogste vorm van zelfrealisatie bereiken! Satan had de dood keurig verpakt als de meest aantrekkelijke manier van leven.

Het gevoel werd bestookt met een ik-gericht verlangen naar eigen succes, het verstand werd bedwelmd met leugens. De verleiding was groot. Een verleiding schreeuwt altijd om impulsieve, snelle beslissingen. Eva bezweek voor de verleiding: ze keek, ze begeerde, ze nam, ze at. En daarmee werd het lot van de mensheid bezegeld. Natuurlijk ging het bij de verleiding niet om het appeltje of wat voor vrucht het ook maar was. Het ging om geloof in God of geloof in eigen onafhankelijkheid van God.

Eva

Onmiddellijk wist Eva dat ze een verkeerde beslissing had genomen, maar het was helaas te laat. Ze wist dat er een diepe verwijdering was ontstaan tussen haar en God, en ook tussen haar en Adam. Onmiddellijk zondigde ze voor de tweede keer: ze haalde Adam over om ook te eten, zodat ze samen weer op één lijn zouden komen. In plaats van hem te waarschuwen en om hulp te vragen sleepte ze hem mee in haar val. Het was een daad van uiterste zelfzucht. Voor liefde tot God en haar man was duidelijk geen plaats in haar hart. 

Adam

Adam maakte een grote fout doordat hij toestond dat Eva die fatale beslissing nam (Gen.3:17). Evenals het voor vrouwen wel eens moeilijk is om de leiding van hun mannen te respecteren, is het moeilijk voor mannen om hun verantwoordelijkheid tegenover hun vrouwen in te nemen.Toen Eva de verboden vrucht at, stond Adam er bij en keek er naar. Waarom probeerde hij zijn vrouw niet tegen te houden? Waarom sleepte hij haar niet mee naar de levensboom toen hij de vreemde, angstige uitdrukking op haar gezicht zag? Waar was zijn liefde voor haar en zijn besef van verantwoordelijkheid? Waar was zijn loyaliteit aan God gebleven? Ook hij was besmet met het virus van de zelfzucht. Ook hij verlangde naar onafhankelijkheid en dat verlangen prikkelde zijn gevoel van mannelijkheid. Al had Eva het eerst gegeten, ook zijn hart was ontrouw geworden aan God. En daardoor heeft hij zijn vrouw niet kunnen en willen weerhouden. Adam, de koning van de aarde, was ontrouw geworden aan zijn Schepper...

Tweede Adam

Later zou Jezus, die door Paulus ook wel de laatste Adam genoemd werd (1Kor.15:45), het anders aanpakken. Evenals Adam was Jezus geboren met een menselijke natuur die niet gedegenereerd was. Allebei kwamen ze oog in oog te staan met satan, die hen persoonlijk probeerde te verleiden. Hun situaties kwamen sterk met elkaar overeen. Het grote verschil tussen Adam en Jezus is dat Jezus eerst bij Johannes de Doper was geweest om Zich te vernederen in het watergraf van de doop. Daarmee erkende zelfs Jezus dat Hij geen leven in Zichzelf had, maar dat Hij afhankelijk van de Vader was. Toen Hij opstond uit het water daalde de Heilige Geest op Hem neer. Hij was bij de levensboom geweest! (Mat.3:13-17). 

Vervolgens ging Jezus de woestijn in (de doodsplek, die in zekere zin is te vergelijken met de doodsboom) om de tegenstander te ontmoeten. In Lucas 4:1 lezen we dat Hij "vol van de Heilige Geest" was en dus voldoende toegerust om de vijand te ontmoeten. We kennen allemaal de afloop. Hij doorstond de verleidingen van satan glansrijk, maar toch niet zonder moeite. Vroeger dacht ik altijd dat het voor Jezus een fluitje van een cent was om satan te weerstaan, omdat Hij immers God was. In de Bijbel lezen we echter dat Jezus "op gelijke wijze als wij verzocht is" (Heb.4:15) en dat zijn mens-zijn Hem heus wel parten heeft gespeeld. Ik ben er nu van overtuigd dat de verzoekingen in de woestijn een hevige strijd zijn geweest voor Jezus. Na afloop kwamen engelen om Hem te verzorgen na de moeite van de strijd (Mat.3:11). Later zouden de engelen Hem op een zelfde manier ondersteunen na zijn gebedsworsteling om zijn wil aan de Vader over te geven (Luc.22:43). Hoewel satan daarbij niet persoonlijk genoemd werd, was er wel degelijk de verleiding voor Jezus om het lijden te willen ontlopen!

Kortom, Jezus is zelf bij de levensboom geweest en is daar toegerust met het leven van God; vanuit die kracht heeft Hij satan en zijn verleidingen overwonnen. Het gevolg is ... dat Hij voor ons tot Levensboom is geworden!