Correctie

Als we geneigd zijn tot bepaalde zonden, hebben we correctie nodig, om ons leven weer recht te zetten. Die correctie (of tuchtiging, zoals de NBG vertaling dat noemt) is bedoeld om ons op te voeden tot volwassen inzicht, zoals we lezen in Hebreeën 12:7-13 en Spreuken 3:11-12. Zo nodig past onze hemelse Vader een soort correctiestraf toe door ons bepaalde dingen te laten meemaken, waardoor we tot zondebesef te komen en leren om de zonden voortaan na te laten. Dat is dus geen vergeldingsstraf, want die heeft Christus voor ons gedragen en elke gelovige is daarvan vrijgesteld.

Terechtwijzing: een negatief begrip?

Begrippen als vermanen en terechtwijzen komen we geregeld in de Bijbel tegen, vooral in de brieven van Paulus. Ik denk dat er zelden een tijd is geweest dat deze begrippen zo'n negatieve klank hebben gehad als in deze tijd. De verklaring is heel eenvoudig: we leven in de tijd van wetteloosheid en wetsverachting, die kenmerkend is voor de periode vlak voor de terugkeer van Jezus (Mat.24:12; 1Tess.2:3). Onze maatschappij is dwangmatig tolerant ten opzichte van het kwade, want iedereen mag alles doen waar hij zich goed bij voelt. Er wordt alleen ingegrepen als de rechten van anderen worden aangetast. Deze denkwijze heeft ook invloed op het denken van gelovigen, vaak zonder dat zij zich er van bewust zijn.

We willen niet betutteld worden, niet door de overheid en niet door de leidinggevenden binnen onze kerk. Verschillen van inzicht mogen immers naast elkaar bestaan? Ieder kerklid is mondig genoeg om zelf te bepalen hoe hij wil leven. En op het opgeheven vingertje van wie dan ook zitten we niet te wachten. Een donderpreek is niet zo erg, die zijn we zo weer vergeten, maar terechtwijzing mag niet, want we willen niet afgewezen worden. Iedereen weet toch hoe mensen kunnen lijden onder afwijzing? Onze gevoelens zouden eens beschadigd kunnen worden....

Het is vooral Jay Adams geweest, die in de zeventiger jaren een lans brak voor terechtwijzing in het pastoraat. Hij kwam op tegen de vernietigende invloed van Freud, waardoor mensen de verantwoordelijkheid voor hun problemen zo gemakkelijk gingen afschuiven naar hun omgeving. De invloedrijke psychotherapeut Freud noemde zichzelf een volkomen goddeloze Jood en een hopeloze heiden. Hij heeft met zijn ideeën de strijd aangebonden tegen het op Gods Woord gebaseerde pastoraat van predikanten en helaas niet zonder succes. Veel seculiere therapeuten doen dagelijks hun best om hun cliënten wijs te maken wie er allemaal verantwoordelijk zijn voor hun problemen (ouders, opvoeders, huwelijkspartners, enzovoort). Daardoor leren die cliënten misschien wel om een beetje beter met hun probleem om te gaan, maar vaak ten koste van relaties en zonder het echte probleem op te lossen.

Terechtwijzing en pastoraat

Adams wijst er op dat bijbelse terechtwijzing een buitengewoon positief aspect van bijbels pastoraat is en een effectieve oplossing biedt voor veel dieper liggende problematiek. Bijbelse terechtwijzing is altijd gericht op het welzijn van de ander. Lees eens hoe Paulus het in praktijk bracht:

"... herinnert u, dat ik drie jaren lang niet heb opgehouden ieder afzonderlijk onder tranen terecht te wijzen. En nu, ik draag u op aan de Here en het woord zijner genade..." (Handelingen 20:31-32)

Dit is geen terechtwijzen met het strenge, opgeheven vingertje. Dit is zuivere pastorale bewogenheid en mensen verder op weg helpen om met God te wandelen, tegelijk streng en liefdevol! Terechtwijzing mag nooit voortkomen uit het verlangen om je wil aan anderen op te leggen of om eigen principes genadeloos door te voeren.

Het doel van terechtwijzing is:

• Het licht van Gods Woord laten over de persoon en zijn manier van denken en handelen in de gegeven levensomstandigheden.
• De persoon op grond van de Bijbel aanspreken op zondig gedrag of het vasthouden aan verkeerde manieren van denken oftewel leugens.
• De persoon op weg helpen om zonden te belijden, waardoor Gods kracht in de persoon vrijkomt om hem verder te helpen.
• De persoon aansporen om de leugen af te wijzen en Gods waarheid als leidraad te hanteren.
• De persoon aanmoedigen om op God gericht te leven en de rechte weg te bewandelen, zodat hij zijn doel zal bereiken en Gods zegen zal ervaren.

Vooral door het aspect van zonden belijden en vergeving ontvangen heeft bijbelse terechtwijzing grote genezende waarde, waardoor er een werkelijke oplossing ontstaat voor de scheefgroei in mensenlevens. Veel gelovigen van vandaag moeten niet zoveel van Adams' ideeën hebben omdat hij het gevoelsaspect zou verwaarlozen. Waarschijnlijk is dat laatste ook wel zo. We moeten gevoel en verstand steeds in de juiste proporties zien. Niettemin, als er scheefgroei in iemands leven is, zal er toch een correctie moeten plaatsvinden met Gods Woord als basis. 

Als er onvoldoende terechtwijzing is

Als in een gemeente de terechtwijzing onvoldoende in praktijk wordt gebracht, heeft dat zeer ernstige gevolgen:

• De invloed van allerlei dwaalleringen neemt toe.
• Als zondig gedrag wordt getolereerd, worden zwakkere gelovigen tot zonden verleid.
• De kracht van de gemeente in zijn totaliteit wordt verzwakt (1Kor.12:29-30).

Laatste redmiddel: uitzetting

De Bijbel maakt duidelijk dat kerkmensen, die zich niet laten terechtwijzen, in uiterste instantie moeten worden uitgewezen:

"Doet, wie niet deugt, uit uw midden weg." (1 Korintiërs 5:13)

Alles "onder de mantel der liefde bedekken" klinkt positief, maar kan uiteindelijk juist maken dat iemand van kwaad tot erger gaat. En denk eens aan deandere gemeenteleden die er onder lijden of het verkeerde voorbeeld gaan volgen. Paulus legt uit dat hij in sommige gevallen heel bewust mensen buiten de beschermende omgeving van de gemeente wil plaatsen. Daardoor leren zij dat je zonder God blootstaat aan de vernietigende macht van satan. Dat inzicht zou wel eens hun redding kunnen betekenen als het hen tot inkeer brengt!

"... leveren wij ... die man aan de satan over tot verderf van zijn vlees, opdat zijn geest behouden worde in de dag des Heren." (1 Korintiërs 5:5)

Zelfs deze uiterste vorm van terechtwijzing kan een daad van liefde zijn, gericht op het welzijn van de betrokken persoon en de gemeente.