Verduisterd verstand

Doordat de wereld-zonder-God het licht van Gods waarheid niet accepteert, is hun verstand overgeleverd aan de duisternis van de leugen:

"... in de ijdelheid van hun denken, verduisterd in hun verstand, vervreemd van het leven Gods om de onwetendheid, die in hen heerst, om de verharding van hun hart." (Efeziërs 4:17-19)

In Romeinen 1:20-32 legt Paulus uit wat de gevolgen zijn als mensen zich overgeven aan "verwerpelijk denken": het geweten verliest zijn reinigende functie en men valt ten prooi aan de meest decadente zonden die je maar kunt bedenken. Het begint allemaal met een verkeerde manier van denken vanuit de leugen, en het eindigt met een totale degeneratie van het menselijke gedrag, waarvan homoseks een voorbeeld is. Een samenleving, die gedegenereerd gedrag normaal verklaart, bevindt zich in de diepst mogelijke duisternis.

Wereldse manieren van denken

De Bijbel roept ons op om er niet dezelfde denksystemen op na te houden als de wereld (Rom.12:2). Toch hebben wereldse denksystemen veel meer invloed op ons als gelovigen dan we willen toegeven. Denk bijvoorbeeld eens aan de verwoestende invloeden van deze tijd op onze westerse samenleving:

• materialisme (geloven in materiële waarden; consumentisme, steeds meer willen hebben, alles willen uitdrukken in geld)
• humanisme (geloven in het kunnen van de mens, die van nature goed is; het gaat vooral om zelfrealisatie; de wereldse psychologie, die voorbij gaat aan het effect van de zonde, wordt vooral ingeschakeld om het psychisch welzijn van de mens te bevorderen)
• rationalisme (de mens en zijn denken staan centraal; wat niet verklaarbaar of meetbaar is, heeft geen waarde)
• existentialisme (de mens en zijn behoeften en ervaringen staan centraal)

Als je dit trieste rijtje bekijkt, valt het je waarschijnlijk wel op dat al die denksystemen één ding gemeenschappelijk hebben: het draait uiteindelijk allemaal om het eigen ik en om het bevredigen van de begeerten van de oude natuur.

Invloed van wereldse leugens op gelovigen

De invloeden van deze denksystemen zijn immens groot en zijn diep doorgedrongen in de christelijke kerken en gezinnen. De meeste christenen hebben nauwelijks door hoezeer hun denken erdoor is aangetast. Let maar eens op de volgende voorbeelden:

• materialisme: Veel christenen willen het steeds een beetje beter hebben in materieel opzicht en hebben niet gauw genoeg, precies zoals de niet-gelovigen
• humanisme: Veel christenen zijn ook stevig carrièregericht, met zelfrealisatie hoog in het vaandel.
• rationalisme: Veel christenen kunnen interessante, diepgaande gesprekken voeren over godsdienstige of filosofische onderwerpen, terwijl hun hart er koud onder blijft en zich niet openstelt om zich door God te laten vernieuwen.
• hedonisme: Veel christenen lijken er op uit te zijn om alleen maar hun eigen behoeften te bevredigen; ze zijn eerder op zoek naar aards genot en zo nu en dan ook naar fijne geestelijke ervaringen in plaats van een discipel van Jezus te willen zijn. Als ze zich maar lekker in hun vel voelen.
• dwangmatige tolerantie: in onze samenleving heerst een dwangmatige tolerantie van allerlei kwaad: je mag alles doen, zolang je er anderen maar niet te veel mee irriteert. En wat niet mag, wordt gedoogd. Bij veel christenen zien we ook een toenemende tolerantie van onbijbelse elementen, die niet zelden overgaat in compromissen sluiten met de zonde. Ze respecteren iedereen, hoe ze ook leven, en ze zien hun tolerantie als een vorm van christelijke vriendelijkheid. Natuurlijk moeten we onze medemensen accepteren en respecteren, maar hun verkeerde gedrag hoeven we niet te relativeren. Vaak is er bij zoveel tolerantie eerder sprake van een gebrek aan eigen overtuiging en radicaliteit, een soort luiheid van denken.

Sta eens stil bij deze voorbeelden om biddend te overdenken in hoeverre jij je hebt laten meeslepen door deze denksystemen. Het zijn instrumenten van satan om je af te houden van het echte leven met God. We hebben het zo nodig dat de Heilige Geest ons gaat omvormen (weer Rom.12:2) door een vernieuwing van ons denken, en er een positieve, op Gods Woord gebaseerde denkstijl op na te houden.

Dialectisch denken

In zijn jaren geleden verschenen boek "Anders denken" heeft Rob Matzken uitgelegd dat dialectisch denken een bijzonder effectieve manier van satan is om mensen te verleiden tot leugenachtige gedachten. Deze manier van denken komt in het kort op het volgende neer: 

1. goed noemen wat slecht is
2. slecht noemen wat goed is

Over deze vorm van leugenachtigheid lezen we in Jesaja 5:20: "Wee hen die het kwade goed noemen en het goede kwaad…"

Voorbeelden van dialectisch denken

We zien het eerste voorbeeld van deze tactiek al in het paradijs:

1. Satan noemde het eten van de doodsboom GOED (je wordt er verstandig van)
2. Satan noemde het verbod om van de doodsboom te eten SLECHT (je mag ook niks van God!)

Een voorbeeld van dialectisch denken over huwelijksproblematiek:

1. God zegt dat huwelijk GOED is. Maar in ons geval is het op een RAMP uitgelopen. Waarom vechten voor een huwelijk dat al stuk is?
2. God zegt dat echtscheiding SLECHT is. Maar als we gaan scheiden zullen we vast GELUKKIGER zijn dan nu. 

Niet volgens de Bijbel is dit een leugenachtige manier van denken, maar ook de praktijk bewijst het. In 2002 werd in de Amerikaanse krant "USA Today" gepubliceerd dat onderzoek had uitgewezen dat mensen die na huwelijksproblemen toch met elkaar doorgaan na vijf jaar (gemiddeld) aanmerkelijk gelukkiger bleken te zijn dan mensen die besloten te gaan scheiden. Gods Woord klopt echt wel!

Standaardleugen van satan

In zijn algemeenheid probeert satan ons de volgende leugen op te dringen:

1. Wat de wereld te bieden heeft is het echte. Je hoort er pas bij als je meedoet en daar word je gelukkiger van. Het gaat er toch om dat je lekker in je vel zit, of niet soms? (het slechte wordt mooi voorgespiegeld)
2. Wat God te bieden heeft is niet van deze tijd, het iets van een andere wereld en is niet relevant voor het leven hier en nu; bovendien word je beperkt in je vrijheid en in het genieten van het leven (het goede wordt beschouwd als schadelijk voor je levensgeluk)

De combinatie van deze beide leugens heeft een enorme uitwerking op het menselijk denken en heel velen zijn slachtoffer van deze aanval van de leugen. Misschien kunnen we beter zeggen: velen zijn zo stom geweest om zich niet vast te houden aan Gods waarheid en zijn er daardoor ingetuind. De Bijbel noemt dat gewoon: zonde.