Woestijnervaringen

In de Bijbel zien we talloze voorbeelden, van mensen die beproevingen hebben ondergaan, onder goedvinden van God, zoals bij het volk Israël in de woestijn. Later komen we David, Elia, Johannes de Doper, Paulus en zelfs Jezus ook in de woestijn tegen. Iedere gelovige die de Heer oprecht wil dienen, maakt woestijnperioden in zijn leven mee. God laat die altijd met dezelfde bedoeling in ons leven toe: om ons er iets van te laten leren waardoor ons leven wordt versterkt en verrijkt. In de woestijn leer je weerbaarder en krachtiger te worden en dat kun je goed gebruiken bij je innerlijke strijd. De woestijn is geestelijk gezien de plaats waar je eigen hulpbronnen volledig zijn uitgeput, en waarin je de ogen wel móet opslaan naar de hemel.

Waar is God?

Misschien heb je je zelf net als ik wel eens afgevraagd: waar was God toen dat erge gebeurde, dat mijn leven zo totaal overhoop gehaald heeft? Het antwoord is: God was op de troon, waar Hij ook was toen Jezus aan het kruis stierf. Met heel zijn wezen is God bij je leven betrokken, vooral als je door een moeilijke tijd gaat:

Als God een beproeving in ons leven toelaat, moeten we aannemen dat Hij die gebruikt voor ons bestwil, bijvoorbeeld om ons dichter bij Hem te krijgen en om ons karakter te vormen. Er is niets waardoor ons karakter zo wordt misvormd als voortdurende voorspoed. Het schijnt bijvoorbeeld dat de meeste winnaars van miljoenenbedragen in loterijen uiteindelijk erg ongelukkig worden. Zo moeilijk is het om met voorspoed om te gaan. Aan de andere kant zijn er veel gelovige mensen, die door beproevingen innerlijk bijzonder verrijkt zijn. 

Realiteit onder ogen zien

Geloof is niet blind voor de omstandigheden. Je komt gelovigen tegen die onder moeilijke omstandigheden vluchten uit de werkelijkheid en hun problemen toedekken onder een hele laag vrome bijbelteksten. Zo las ik eens over een bekende geestelijke leider in Nederland dat hij naar aanleiding van het overlijden van een van zijn kinderen nooit een traan had gelaten. De begrafenisdienst was een en al vreugde en glorie. Van zo’n verhaal krijg ik echt de kriebels. Dat is geen overwinning, maar pure ontkenning van de werkelijkheid waarin het kwetsbaar mens-zijn ook een rol mag spelen. Er zijn kringen waar zwaar beproefde mensen te horen krijgen dat hun probleem wordt opgelost als ze "in de glorie en overwinning van Jezus gaan staan". En wat als hun emoties hen daarna toch nog te veel worden? Hebben ze dan te weinig geloof om in de glorie te blijven of doet God dan soms niet wat Hij beloofd heeft? Maar Jezus stond ook te huilen bij het graf van zijn vriend Lazarus, willen wij het allemaal beter doen dan Hij? Gelovigen die denken dat ze altijd alleen maar halleluja moeten roepen, wat hen ook overkomt, komen vrijwel altijd in een kramp terecht. 

Hoe verwerk je een beproeving?

Er zijn zoveel soorten beproevingen dat het ondoenlijk is om een standaardoplossing te geven die op alles kan worden toegepast. Toch doe ik een poging om een aantal belangrijke verwerkingsaspecten op een rijtje te zetten:

• Zie het verleden en de huidige levensomstandigheden zo realistisch mogelijk onder ogen. Vlucht niet weg voor je herinneringen. Het beste is om alles ordelijk op te schrijven, want dat voorkomt dat alles door je hoofd gaat "malen" en daardoor veel erger lijkt dan het is.
• Probeer alles eerlijk te bekijken vanuit Gods standpunt; is het echt allemaal problematisch of zou er ook iets goeds uit kunnen voortkomen?
• Vergeef mensen waarvan je meent dat ze je verkeerd behandeld of zelfs mishandeld of benadeeld hebben. Zonder die vergeving zul je NOOIT klaarkomen met de verwerking van wat je is aangedaan en blijf je steken in een armzalige slachtofferrol. Neem de beslissing om te vergeven, omdat dit een opdracht is van onze Here Jezus (Mat.6:14-15). Spreek je vergeving uit als een wilsbesluit. Je gevoel zal zich er wellicht tegen verzetten, maar blijf die vergeving uitspreken. Uiteindelijk zal je gevoel het opgeven en zich schikken naar je wilsbesluit. Dit is heel belangrijk! 
• Neem voldoende tijd nemen om dit alles te verwerken en een plekje te geven in je hart. Accepteer het feit dat je gevoel niet meteen volgt wat je bedenkt. Laat je leiden door je verstand dat op God en zijn Woord is gericht, maar laat ruimte voor het uiten van emoties.
• Zet vervolgens een streep onder het verleden. Neem er afstand van en strek je uit naar een toekomst met God.
• Oriënteer je opnieuw op je positie in Christus: een positie van kracht en overwinning. Vertrouw erop om er met Gods hulp en kracht goed doorheen te komen.

Tijd om ernstige beproevingen te verwerken

Afhankelijk van de hevigheid van de beproeving, kan het tijd kosten voordat je je gedachten voldoende op een rijtje hebt om het juiste zicht op God weer te vinden. Vooral bij traumatische gebeurtenissen heb je meer verwerkingstijd nodig dan je denkt. Toen een aantal jaren geleden mijn vrouw plotseling overleed, besefte ik dat God geen supergeestelijke reactie van me verwachtte. Ik mocht gewoon de tijd nemen om tot mezelf te komen. Ik mocht eenvoudigweg schuilen bij Vader, wetende dat Hij met me mee leed en mee huilde. Achteraf kan ik zeggen dat God me in die periode bijzonder liefdevol heeft geholpen om klaar te komen met mijn boosheid tegenover Hem en oog te krijgen voor zijn liefderijke troost.

Tijd om afscheid te nemen van je beproevingen

Zorg dat je nooit de gevangene wordt van je eigen probleem, verdriet of boosheid. Er is een tijd om pijn te hebben, rouw te bedrijven, verdrietig of boos te zijn, maar er is ook een tijd om je verleden achter je te laten en met je toekomst te beginnen. Het is de kunst om dit op het juiste moment te doen: doe het niet te vroeg, maar ook niet te laat. Als je op tijd deze stap neemt in geloofsvertrouwen op God, dan hoef je echt geen levenslang pastoraal probleemfiguur te worden, maar dan komt er weer glans in je leven. Ga met God en vertrouw op een goede toekomst met Hem, die beter zal zijn dan het verleden dat je achtergelaten hebt...