Beheerste typen zijn geduldig en rustig van aard en ze weten als geen ander type hun emoties te beheersen. Zij blijven kalm onder bijna alle omstandigheden en zijn uitstekend bestand tegen stress. 

Ze hebben vooral behoefte aan rust en stabiliteit. Ook bewaren en behouden ze graag wat ze hebben, want ze houden niet van veranderingen. Ze zijn daarin het tegenbeeld van de gevoelsmatig-levendige typen, die juist van drukte, spanning en afwisseling houden.

Sterke eigenschappen

Beheerste typen zijn de meest kalme en geduldige typen die er bestaan. Ze zijn nuchter en laten zich niet gek maken. Ze laten ook niet gemakkelijk merken wat in hen omgaat. Ze zijn bedachtzaam en zullen niet gauw risico's nemen. Tegelijk zijn het opgeruimde, tevreden mensen die veel van het leven kunnen genieten. Ze zijn vooral toeschouwers, die hun omgeving rustig in zich opnemen. Ze zeggen niet veel, maar zien alles. Daardoor komen ze vaak wat afstandelijk over, maar ze hebben wel een goed gevoel voor (meestal droge) humor. 

Beheerste typen houden van alles wat vertrouwd is. Ze zijn behoudend, gehecht aan goede tradities. Als geen ander zijn ze goed in het bewaren van wat zij waardevol achten. Ze gaan economisch met geld om en weten wat sparen is. Veel boekhouders en penningmeesters zijn van het beheerste type. Ze zijn ook behoorlijk trouw in vriendschappen en zijn gewend te doen wat ze beloven.

Beeld van God

Mensen die deze eigenschap in zich hebben, tonen daarmee dat ze naar Gods evenbeeld zijn geschapen (zie goddelijke eigenschap "Trouw" in studiedeel "Schepping"). God is eeuwig en altijd dezelfde en volkomen onveranderlijk. God is volkomen beheerst in Zijn emoties en in Zijn manier van optreden.

God voorziet in behoeften

Voor beheerste typen is het goed om te weten dat God in al hun behoeften voorziet. Jezus beloofde rust aan alle mensen die Hem willen volgen en die willen leren om zachtmoedig en nederig te worden (Mat.11:28-30). Rusten in de Heer is een voorrecht en een opdracht, die beheerste typen meer aanspreekt dan de andere typen (zie ook hoofdstuk "Innerlijke rust" in studiedeel "Rust en vernieuwing"). 

De Bijbel voorziet in de menselijke behoefte aan vastigheid. Gods Woord houdt eeuwig stand. Zijn beloften staan vast als een huis. Als beheerste typen vanuit die vaste beloften van God leren leven, weten ze zich veilig binnen een onwankelbare structuur. 

Gaven

Als beheerste typen zich door de Heilige Geest laten leiden, kan hun zelfbeheersing en hun geduld tot gaven worden, waarmee ze hun geloofsgenoten kunnen dienen, bijvoorbeeld in pastoraal werk. Want ze kunnen luisteren als geen ander en laten zich niet meeslepen door emotionele verhalen. Ook doen ze het uitstekend als penningmeesters. Ze zijn punctueel en betrouwbaar. Door hun zelfbeheersing kunnen ze een tegenwicht vormen tegenover medegelovigen die steeds te hard van stapel lopen.

Negatieve eigenschappen

Voor zover beheerste typen zich niet door Gods Geest laten leiden, kunnen ze eigenschappen ontwikkelen, die aanleidingen zijn tot hardnekkige karakterzonden. Negatieve eigenschappen ontstaan vooral als ze te beheerst willen zijn of te weinig openstaan voor afwisseling en het uiten van gevoelens.

Door hun sterke behoefte aan rust hebben beheerste typen de neiging alles té rustig aan te doen en zich passief op te stellen, vooral bij het ouder worden. Gebrek aan motivatie is hun grootste probleem. Ook zijn ze vaak sterk op comfort gericht en gemakzuchtig. 

Helaas kunnen beheerste mensen vaak zo vast zitten aan hun ideeën en regels dat het starre mensen zijn geworden. Als iemand hen een kant op probeert te trekken waar ze niet heen willen, zetten zij hun hakken in het zand en verzetten ze zich zo koppig als een ezel. 

Omdat ze een hekel aan veranderingen hebben, zijn ze vaak conservatief. In kerken uit zich dat vaak in overdreven vasthouden aan tradities en weerstanden tegenover vernieuwingen. Als iemand tijdens een kerkelijke vergadering een verandering voorstelt, is er altijd wel een beheerst persoon die voorstelt om het nader te bestuderen omdat er ook bezwaren aan kleven. Beheerste typen zijn geneigd tot materialisme, egoïsme en overdreven zuinigheid of zelfs gierigheid.

Omgaan met negatieve eigenschappen

Het is waar, de Bijbel spoort ons aan om te rusten in de Heer, maar dat betekent niet dat je steeds een afwachtende houding moet aannemen. Beheerste typen doen er goed aan om de Bijbel eens op te slaan om de vele aansporingen tot ijver en actie tot zich te laten doordringen. Lees de bijbelboeken Jozua en Handelingen eens aandachtig door. God geeft je de rust in Christus als vertrekpunt. Vanuit die basis kun je actief worden voor de Heer, stappen nemen in het geloof en geestelijke vrucht dragen.

Ook al is heel belangrijk om het goede te bewaren, er moet een gezonde balans blijven tussen bewaren en vernieuwen. God is creatief en doet voortdurend nieuwe dingen. De Bijbel roept ons bijvoorbeeld op om God te prijzen met nieuwe liederen, kortom vernieuwing is niet bedreigend of verkeerd. Het past allemaal in Gods plan.

Zuinige mensen moeten zich realiseren dat God buitengewoon royaal is doordat Hij zijn Zoon heeft gegeven en ons met Hem "alle dingen geschonken heeft" (Rom.8:32). God voorziet niet alleen nu, maar ook in de toekomst, zodat je je niet voor alles hoeft in te dekken. Leef dan ook vanuit die zekerheid, en laat uit je daden blijken dat je je vertrouwen op Hem stelt en niet op je bezittingen. Bedenk ook dat niet wie veel heeft, maar wie veel geeft echt rijk is en dat schatten verzamelen in de hemel op termijn de beste beleggingsresultaten geeft. Wees daarom overvloedig in liefde en in het geven. De Heilige Geest wil je daarmee helpen.