Intelligente typen zijn vooral mensen die veel denken en nadenken. Vaak zijn het weetgierige mensen met een onderzoekende instelling. Ze benaderen alles vanuit hun verstand. 

Ze hebben vooral behoefte aan kennis, diepgang en logica. Ze zijn daarin het tegenbeeld van wilskrachtig-krachtdadige typen, die hun waarde ontlenen aan hun lichamelijke kracht en het overwicht van hun sterke persoonlijkheid. Daarentegen baseren intelligente typen hun gevoel van eigenwaarde op hun innerlijke denkkracht.

Sterke eigenschappen

Vooral hun analytische denkvermogen is sterk ontwikkeld. Op school halen ze vaak de hoogste cijfers. Doordat ze zich beter dan enig ander type kunnen concentreren, zijn ze in staat om veel en complex denkwerk te verrichten, vaak ook heel abstract of theoretisch. Veel intelligente typen zijn begaafd in wiskunde, taalkunde, het analyseren van problemen en het bedenken van oplossingen voor problemen. Velen van hen zijn heel specialistisch en weten heel veel van heel weinig, terwijl anderen liever in grote lijnen denken. De meeste wetenschappers en hoog opgeleide technici behoren tot het intelligente type.

Verstandelijke typen hebben een sterk ontwikkeld innerlijk, waardoor ze meer dan andere typen openstaan voor geestelijk leven. Als gelovigen kunnen ze zich diepgaand bezighouden met bijbelstudie. Ze praten niet zo veel, maar wat zij zeggen is doordacht. Ze zijn introvert en blijven het liefst op de achtergrond. Hoewel dit allesbehalve een verkeerde eigenschap is, maakt deze eigenschap hen minder populair bij het grote publiek. Wat introverte mensen niet weten is dat extraverte typen hen meestal benijden om hun geestelijke kracht en om wat ze van hun leven maken. 

Beeld van God

Mensen die deze eigenschap in zich hebben, tonen daarmee dat ze naar Gods evenbeeld zijn geschapen (zie goddelijke eigenschap "Verstandig" in studiedeel "Schepper").  God  onderzoekt alle dingen en is tot in de kleinste details geïnformeerd over alles wat er op aarde gebeurt. Hij handelt na uitvoerig overleg en Zijn inzicht is onbeperkt. Geen probleem is onoplosbaar voor God. God is niet alleen extravert, maar ook introvert en heeft een oneindig diep innerlijk leven. God is geest en de geestelijke wereld die een afbeelding is van Hem zelf, is in feite een wereld waarbij het niet gaat om uiterlijke, maar om innerlijke zaken, zoals morele eigenschappen. De innerlijke, geestelijke wereld is van een hogere orde dan de tastbare, aardse wereld, waarbij het om uiterlijke zaken gaat. 

God voorziet in behoeften

Voor intelligente typen is het goed om te weten dat God in al hun behoeften voorziet. De Bijbel is een bron van wijsheid. Het leren kennen van God is de grootste uitdaging voor allen die een ingebouwde behoefte aan kennis hebben. Paulus, zelf een intelligent man, beschouwde het leren kennen van Christus als het hoogst denkbare goed. Daarbij vergeleken was alle verstandelijke, menselijke kennis evenveel waard als de inhoud van een vuilnisbak (Fil.3:8). 

In het bijbelboek Spreuken worden gelovigen aangespoord om wijsheid te zoeken en te vinden in het dienen van God. Ontzag hebben voor God is immers het fundament voor alle wijsheid (o.a. Spr.9:10). 

Gaven

Het ontwikkelen van wijsheid en het verkrijgen van kennis is een Bijbelse opdracht: 

"Indien gij haar (=wijsheid) zoekt en naar haar speurt als naar verborgen schatten, dan zult gij de vreze des Heren verstaan en de kennis Gods vinden." (Spreuken 2:4-5)

 Intelligente typen kunnen hierin een voorbeeldrol vervullen, tenminste als ze hun denken stellen onder de leiding van de Heilige Geest. Ook kunnen ze ingezet worden om Bijbelonderwijs te geven en voor andere taken binnen Gods Koninkrijk waar complex denkwerk nodig is, zoals bijbelvertaalwerk voor onbereikte taalgroepen.

Negatieve eigenschappen

Voor zover intelligente typen zich niet door Gods Geest laten leiden, kunnen zich eigenschappen ontwikkelen, die aanleidingen zijn tot hardnekkige karakterzonden. Negatieve eigenschappen ontstaan vooral als ze te veel vanuit hun innerlijke wereld willen leven waardoor ze te weinig oog hebben voor hun buitenwereld.

Bij intelligente typen kan het rationele denken een behoorlijke hinderpaal zijn bij het dienen van God, doordat ze te sterk vertrouwen op hun eigen denkvermogen. Zodoende heeft de Heilige Geest minder gelegenheid om tot zulke mensen te spreken omdat ze het zelf allemaal zo goed weten. Daarom zei Jezus eens tegen zijn gewichtig kijkende discipelen dat ze moeten worden als de kinderen (Mat.9:2-3). Een kind kan zo heerlijk ontvankelijk zijn, terwijl wat God ons volwassenen wil duidelijk maken soms door zoveel bedenkingen heen moet. In 1 Korintiërs1:26-27 legt Paulus uit dat wijsheid niet toebehoort aan intellectuelen, maar aan mensen die zich dom weten voor God en openstaan om Zijn wijsheid te ontvangen. De eenvoudige bijbelse boodschap van het kruis van Christus zal alle wijsheid van mensen beschaamd maken (1Kor.1:18-31). 

Intelligente typen kunnen afstandelijk overkomen. Door hun innerlijke gerichtheid hebben ze minder belangstelling voor de wereld om hen heen. Daardoor ontwikkelen ze hun zelfvertrouwen niet genoeg en zijn ze vaak verlegen en onzeker. Het gevolg is dat zij zich terugtrekken in hun studeerkamer, hun werk of wat hen ook maar bezighoudt, waardoor ze nog meer in een sociaal isolement terecht kunnen komen. Ze zijn geneigd hun denkvermogen te misbruiken door te vervallen in negatief denken, dat zich kan uiten in bezorgdheid, pessimisme of depressiviteit. Veel intelligente typen zijn gecompliceerde mensen. Als ze werk doen dat niet bij hen past, zijn ze eerder dan andere typen geneigd om overspannen te raken, want ze zijn psychisch kwetsbaar. Zo is hun sterke kant, hun goed ontwikkelde denkvermogen, tegelijk de belangrijkste oorzaak van hun zwakheid.

Omgaan met negatieve eigenschappen

Veel verstandelijke gelovigen hebben problemen met negatieve gedachten over zichzelf, hun toekomst of over alles wat zijn verder nog van het leven verwachten. Als de oude natuur het voor het zeggen heeft in het leven van een gelovige, kunnen deze gedachten een verlammend effect hebben. In hoofdstuk "Vernieuwing van denken" in studiedeel "Verlicht verstand" is daar uitvoerig op ingegaan:

• Bezorgdheid
• Depressiviteit en zelfbeklag
• Verkeerd zelfbeeld

Bedenk dat al deze vormen van negatief denken zonden zijn, die voor God beleden moeten worden. Filippenzen 4:4-7 is een uitstekend recept om van negatieve gedachten af te komen. De daarop volgende verzen, Filippenzen 4:8-9, bevatten een uitstekend advies om positief te BLIJVEN denken. Bovenal, breng je gedachten onder Gods heerschappij. De Heilige Geest is voortdurend bij elke gelovige, ook om hem te helpen in de moeizame strijd tegen negatief denken. Zie ook "Bevrijding van de leugen" in studiedeel "Overwinnend geloof".

Rationalistisch ingestelde gelovigen doen er goed aan het volgende ter harte te nemen:

"Al ware het, dat ik profetische gaven had, en alle geheimenissen en alles, wat te weten is, wist, en al het geloof had, zodat ik bergen verzette, maar ik had de liefde niet, ik ware niets." (1 Korintiërs 13:2)

Kennis op zich kan zo leeg en zo onvruchtbaar zijn. Zonder liefde leidt het alleen maar tot trots (1Kor.8:1-2). De kennis, waarover de Bijbel zo positief spreekt, is geen verstandskennis, maar vooral relatiekennis. God wil je veranderen van een RATIONELE gelovige tot en RELATIONELE gelovige. Zoek de relatie met God. Een verstandshuwelijk is niks, maar een verstandsgeloof ook niet...

Het is verder belangrijk voor verstandelijke mensen om meer met mensen om te gaan dan dat ze van nature zouden willen. Door wat dat betreft een beetje tegen hun natuur in te gaan kunnen ze zichzelf wapenen tegen de grote gevaren van een te introverte levenswijze. Ze moeten goed beseffen dat God mensen belangrijker vindt dan ideeën en theorieën, en dat ieder mens anderen nodig heeft om gezond te kunnen functioneren.