Wat is evangelisatie?

Evangeliseren is het verkondigen van het evangelie in je eigen leefomgeving, in tegenstelling tot zending, waarbij we vooral denken aan uitzending naar het buitenland en vooral onbereikte bevolkingsgroepen. Evangelisatie en zending zijn in principe niet verschillend van elkaar. Je zou kunnen zeggen dat evangelisatie voorafgaat aan zending. Jezus heeft zijn apostelen opgedragen op om in hun eigen leefomgeving te beginnen, om vervolgens de hele wereld als arbeidsterrein te kiezen:

"... en gij zult mijn getuigen zijn te Jeruzalem en in geheel Judea en Samaria en tot het uiterste der aarde." (Handelingen 1:8)

Bij het woord evangelisatie denken veel mensen aan speciale kerkdiensten voor belangstellenden, speciale acties, folders uitdelen en gesprekken aanknopen in de winkelstraten, huis-aan-huis verspreiding van traktaten of iets dergelijks. Er zijn natuurlijk nog veel andere manieren om de mensen in je omgeving te bereiken met het evangelie.

Aansluiting bij de hedendaagse mens

Het is van belang te weten waar de belangstelling van de ander naar uitgaat, zodat je kunt inhaken op hun belevingswereld. Ook Paulus deed dat, toen hij in Athene een toespraak hield voor een aantal mensen. Zijn toehoorders waren filosofen, die leefden in een cultuur waarin veel verschillende goden werden aanbeden. Hij begon zijn toespraak met het noemen van het standbeeld voor de onbekende god, die hij in Athene had gezien. Aan de hand daarvan sprak hij over de onzichtbare, almachtige God. In zijn toespraak gebruikte hij citaten van Griekse dichters om daarmee de taal van de toehoorders te spreken (Hand.17:22-31). De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat het in dit geval niet veel effect had, maar toch...

Wat bezielt de ongelovige mens van vandaag?

• Hij is in de eerste plaats op zoek naar wie hij zelf is en naar de zin van het leven. De Bijbel geeft daar een duidelijk antwoord op.
• In onze technocratische samenleving is er een spiritueel vacuüm ontstaan, zodat er meer openheid is voor bovennatuurlijke ervaringen. Door wedergeboorte kan men op een unieke wijze in contact komen met de levende God.
• In een individualistische en onpersoonlijke samenleving zijn veel mensen eenzaam. Er is een diepgaand verlangen naar relaties en aandacht. Een plaatselijke gemeente kan daar nadrukkelijk in voorzien, want gemeenschapszin is een belangrijk kenmerk van een goede gemeente.
• De mens van vandaag heeft geen behoefte aan dogma's en tradities die ver van zijn belevingswereld afstaan. Er is vooral behoefte aan echtheid. Echte gelovigen, wedergeboren mensen dus, kunnen getuigen van een levende relatie met God en een merkbare uitwerking in hun leven.

Het evangelie heeft dus heel relevante antwoorden op de vragen, waar heel veel mensen mee bezig zijn. Maar we moeten goed bedenken dat het andere vragen zijn dan waar gelovigen zelf mee bezig zijn!

Hoe kan ik ongelovigen benaderen?

Het uitgangspunt voor evangelisatie is: levende brieven van Christus zijn, geloven in de kracht van de Heilige Geest bij het getuigen en ontvangen van de boodschap, en niet vertrouwen op methoden of technieken. Daarnaast is het zinvol om te leren hoe je boodschap het beste overkomt en welke benadering daar het beste bijpast. In zijn boek "Zo word je een aanstekelijk christen" noemt Bill Hybels een aantal verschillende manieren om te getuigen. We gaan het eerst bekijken vanuit het standpunt van degene die getuigt:

1. Een intellectuele benadering - Paulus koos er voor om het evangelie op een logische, doordachte manier te presenteren, en zo kon hij op een meesterlijke manier uitleggen dat ieder mens Jezus nodig heeft (Hand.17:22-31). Ook vandaag zijn er veel mensen, die door een heldere uitleg van het evangelie tot overtuiging komen, vooral de verstandelijke typen.
2. Een getuigende benadering - De blinde man uit Johannes 9 vertelde de mensen eenvoudigweg dat hij Jezus had ontmoet en dat deze hem had genezen. Toen hij voor de Joodse leiders werd gebracht ging hij een theologisch debat uit de weg, maar hij zei:

"... één ding weet ik, dat ik, die blind was, nu zien kan" (Johannes 9:25)

Vooral gevoelsmatige typen raken onder de indruk van dergelijke getuigenissen omdat bijzondere ervaringen hen erg aanspreken. Vanwege hun behoefte aan relaties is de relationele kant van het geloof voor hen ook erg belangrijk (relatie met God, omgang met medechristenen). 

3. Een confronterende benadering - Petrus had een confronterende benadering. In Handelingen 2 spreekt hij over Jezus tegenover een grote groep Joden. Hij windt er geen doekjes om:

"Dus moet ook het ganse huis Israël zeker weten dat God Hem én tot Here én tot Christus gemaakt heeft, deze Jezus, DIE GIJ GEKRUISIGD HEBT." (Handelingen 2:36)

Daar konden ze het mee doen! Het gevolg was dat duizenden mensen diep in hun hart getroffen werden. Ook Charles Finney, de grote opwekkingsprediker uit Amerika (19e eeuw), sprak zijn toehoorders confronterend aan en wees hen steevast op de hel als eindbestemming van de ongelovigen. Vandaag vinden de meeste mensen dat onverteerbaar, maar toch zijn er heel wat mensen die alleen met een confronterende benadering op de knieën komen! Dit geldt vooral voor wilskrachtige typen. Bij gelijkmatige typen werkt deze benadering juist averechts.

5. Een dienende benadering - In Handelingen 9:36 lezen we dat Dorkas veel goeds voor anderen deed en vaak aalmoezen gaf. Ze stond in haar directe omgeving bekend om haar liefdevolle dienstbetoon. Veel gelovigen hebben er moeite mee om met woorden van Jezus te getuigen, maar hebben twee handen die graag uit de mouwen willen steken voor anderen. Met hun handen kunnen ze effectiever evangeliseren dan menig gelovige met zijn mond! Vooral gelijkmatige typen, maar ook veel anderen staan open voor een dergelijke manier om van Christus te getuigen. 

We zien uit de genoemde voorbeelden dat de manier van getuigen, die het beste bij de getuigende gelovige past, ook het beste overkomt bij mensen met een vergelijkbaar karakter. Je had toch niet anders verwacht?

Kies de meest passende benadering

Afhankelijk van de karakterstructuur van de persoon tegenover wie je van Jezus wil getuigen zal de ene manier van evangeliseren dus effectiever zijn dan de andere. Ook zijn karakteristieke behoeften spelen daarbij een rol, zoals in het volgende overzicht is weergegeven:

Dit overzicht kan je kan helpen om globaal in te schatten hoe de boodschap bij de ander mogelijk het beste zal overkomen. Maar voor de "gevende" kant geldt ook iets dergelijks. Jouw karaktertype is ook bepalend voor de benaderingswijze die je het meest op het lijf geschreven is en met die benaderingswijze kom je ook op de meest natuurlijke manier over.

Natuurlijk pleit ik niet voor een soort hokjesdenken, alsof je alleen maar zou moeten getuigen tegenover mensen van je eigen karaktertype. Het gaat over globale lijnen, die heel nuttig zijn als achtergrondinformatie.

Uitnodigen

De Samaritaanse vrouw, die een bijzondere ontmoeting met Jezus had, waarbij Hij haar de weg tot God had uitgelegd, ging terug naar haar woonplaats en nodigde iedereen uit om naar Jezus te gaan. Het gevolg was dat velen Hem aannamen (Joh.4:39-42). Veel mensen staan voor zo'n benadering open. Een opinieonderzoek van George Barna in Amerika wees uit dat 25% van de volwassen Amerikanen naar de kerk zou gaan als ze daarvoor werden uitgenodigd. Dat is meer dan de meeste mensen denken! Kortom, laten we deze benadering ook niet vergeten.