Hel, dodenrijk

In de Bijbel komen we verschillende begrippen tegen, die we met het begrip "hel" zouden kunnen verwarren. De hel is niet hetzelfde als het dodenrijk dat vooral in het Oude Testament wordt genoemd. Het dodenrijk heeft betrekking op alle gestorvenen, die als zodanig in de geestelijke wereld verkeren. Die term wordt vaak gebruikt als contrast met de op aarde levende mensen. 

De hel daarentegen is de afdeling van de geestelijke wereld, waar mensen na hun dood terechtkomen, wanneer ze niet in de hemel thuis horen naar Gods rechtvaardige oordeel. Het woord wordt ook geassocieerd met de term "afgrond", de geestelijke woonplaats van demonen en andere duivelse geesten. Bij het woord hel denken we aan de tijdelijke plaats van verschrikking in afwachting van het laatste oordeel. 

Het ouderwets klinkende woord "verdoemenis" wordt ook geassocieerd met de hel. Het betekent: de plaats van veroordeling en vervloeking, de plaats van eeuwige straf.

Bestemd voor demonen

Ik geloof niet dat de hel door God bedacht of geschapen is als een soort afschrikmiddel voor de zonde, om daar engelen en mensen mee te bedreigen. Wellicht is de hel ontstaan toen de zonde in de hemel ontstond. De hemel is door God geschapen als een geestelijk woonoord dat een afstraling was van Gods heilige en liefdevolle persoonlijkheid. Zo denk ik dat de hel is ontstaan als een soort schepping van satan, de vorst van de duisternis. De hel is een plek waar satan en zijn demonen zich het beste thuis voelen. Tegelijk heeft God, die als Schepper immers boven alles staat, de hel gedoogd als een oord waar zondige wezens zich kunnen verschuilen voor het onthullende licht van de hemel. 

De Bijbel geeft geen aanleiding te denken dat Jezus ook is gestorven voor satan en de andere gevallen engelen (Heb.2:16). Zij hebben immers de glorie en goedheid van God van dichtbij kunnen zien en hebben desondanks tegen Hem gekozen. Dit is een onvergeeflijke zonde en dus is voor hen de afgrond van de diepste duisternis gereserveerd. Er is voor hen geen weg terug.

Ook voor mensen

Tegelijk maakt de Bijbel op vele plaatsen duidelijk dat mensen, die er voor kiezen zonder God te leven, in de hel komen. Daarin zullen ze het "loon van de zonde" ontvangen: de ultieme geestelijke dood. Ze zijn medestanders van Gods tegenstander geworden en delen zijn lot. Eén ding is zeker: wie in de hel terecht komt heeft de hel verdiend. Elk mens die in de hemel komt, heeft de hemel niet verdiend, maar is er omdat God hem begenadigd heeft. Vraag je niet af waarom "fatsoenlijke" mensen in de hel kunnen komen, maar waarom vuile zondaren in de hemel kunnen komen... Zie hoofdstuk "Eeuwige bestemming" in dit studiedeel over de criteria voor eeuwig leven en eeuwige dood.