In de Bijbel kunnen we veel brokstukken met informatie over de gebeurtenissen rondom de terugkeer van Jezus vinden. Persoonlijk denk ik dat het onmogelijk is om uit die brokstukken een volledig gedetailleerd eindtijdscenario te distilleren. Ik denk ook niet dat Gods Woord daarvoor bedoeld is. 

Bij de bespreking van dit onderwerp wil ik me beperken door de gebeurtenissen rondom de terugkeer van Jezus te rangschikken onder de drie groepen mensen:

1. Israël (=alle gelovigen onder het oude verbond)
2. de Gemeente (=alle gelovigen onder het nieuwe verbond)
3. de volken (=alle overige mensen)

Met elk van deze groepen mensen heeft de terugkerende Christus een verschillende relatie. Zijn terugkeer zal dan ook een geheel verschillend effect hebben op elk van deze groepen mensen. Al deze gebeurtenissen zullen op een of andere manier met elkaar verweven zijn. Aan het einde van veel romans komen alle gebeurtenissen van het boek in een spannende climax bij elkaar. In die climax vinden meestal ook verrassende wendingen plaats. Zoiets verwacht ik ook bij de terugkeer van Jezus "op die grote dag": onverwachte wendingen, die achteraf in de profetieën blijken te staan...

De toekomst van Israël en de Gemeente

In het Oude Testament lezen we veel profetieën over de eindtijd, met het herstel van Israël als natie temidden van de andere volken onder leiding van de Messias als hoofdthema. In het Nieuwe Testament lezen we over de terugkeer van Jezus om Zich met de Gemeente te herenigen en om met de Gemeente te regeren over de volken van de aarde. De grote vraag is: hoe passen deze profetieën in elkaar? 

Op zijn minst zijn er heel belangrijke overeenkomsten. Zowel Israël als de Gemeente worden in de Bijbel Gods volk genoemd. Beide volken hebben eeuwenlang blootgestaan aan vervolging vanwege hun geloof in de enige God. Zowel gelovige Joden als gelovige Christenen zien uit naar de komst van Messias Jezus. De Joden wachten op de vereniging van hun Messias, de christenen op de hereniging met Jezus. Beide volken geloven in een opstanding uit de dood en rekenen op een bijzondere positie in het komende Koninkrijk van God. Kortom, beide volken zijn onderweg naar een toekomst die opvallend veel overeenkomsten heeft.

Israël en de Gemeente zijn blind voor elkaar

Het merkwaardige is echter dat Israël blind is voor de betekenis van de Gemeente in Gods heilsplan doordat ze Jezus als Messias afwijzen. Anderzijds hebben christenen eeuwenlang hun best gedaan om Israël aan de kant te zetten. Dat begon al kort na de verwoesting van Jeruzalem en het zette zich door in de tijd van Augustinus. Ze hebben met de zogenaamde vervangingstheologie het jodendom van de tijd na Christus buiten het plan van God geplaatst en de Gemeente uitgeroepen tot het geestelijke Israël. De toekomstprofetieën over het herstel van Israël uit het Oude Testament worden daarbij over het algemeen vergeestelijkt en uitgelegd als profetieën voor de Gemeente. Rebecca de Graaff  was een Messiasbelijdende Jodin en behoorde tot dezelfde gemeente waar ik jarenlang lid van ben geweest. Zij hield tijdens haar leven veel lezingen over het onderwerp "Israël en de Gemeente". Zij noemde de vervangingstheologie in een van haar brochures de "grootste kraakactie van alle tijden". Deze manier van denken is in de loop der tijden mede de oorzaak geweest van een onnodig diepe kloof tussen beide groepen gelovigen, die zich allebei terecht "Gods volk" noemen.

Ook het Oude Verbond is een eeuwig verbond

Ik geloof dat God het volk Israël niet heeft afgeschreven. Gods verbonden zijn immers eeuwig, ook het Oude Verbond:

"Ik zal mijn verbond oprichten tussen Mij en u en uw nageslacht in hun geslachten, tot een eeuwig verbond, om uw nageslacht tot een God te zijn. Ik zal aan u en uw nageslacht het land, waarin gij als vreemdeling vertoeft, het ganse land Kanaän, tot een altoosdurende bezitting geven, en Ik zal hun tot een God zijn." (Genesis 17:7-8)

Zie hoofdstuk "Verbond" in studiedeel "Nieuw leven" voor meer details over dit onderwerp.

Ontluikend inzicht

Niemand kan om de wonderbaarlijke heroprichting van de staat Israël heen, die in 1948 heeft plaatsgevonden, misschien wel het grootste godswonder van de 20e eeuw! Ondanks dat overduidelijke teken is de vervangingstheologie overeind gebleven in de meeste traditionele kerken, ook al wordt er door individuele kerkmensen wel steeds genuanceerder over gedacht. 

Gelukkig zien we dat steeds meer nieuwtestamentische gelovigen openstaan voor de positie van Israël als volk van God naast de Gemeente. Wel blijft het moeilijk om vast te stellen wat die positie precies inhoudt, maar is het echt nodig dat wij dat precies weten? Tegelijk neemt het aantal Messiasbelijdende Joden toe. Dit zijn bemoedigende gebeurtenissen, die voorafgaan aan de samensmelting van Israël en de Gemeente in de komende tijd.

Israël naast de Gemeente

In de komende hoofdstukken zal ik proberen recht te doen aan Gods bedoelingen met zijn volk Israël enerzijds en met de Gemeente anderzijds. Bij voorkeur zal ik de term "Gods volk" gebruiken, waarbij dan de ware gelovigen uit zowel Israël als de Gemeente bedoeld zijn. In Efeziërs 2:11-22 legt Paulus uit hoe Messiasbelijdende gelovigen uit de Joden en uit de heidenen samen tot één volk zijn samengegroeid. De Gemeente is als het ware op de stam van Israël geënt tot één boom:

"Indien nu enkele van de takken weggebroken zijn en gij als wilde loot daartussen geënt zijt en aan de saprijke wortel van de olijf deel hebt gekregen, beroem u dan niet tegen de takken! ... niet gij draagt de wortel, maar de wortel draagt ú." (Romeinen 11:13-24)

Let goed op. De volgorde is: eerst Israël, daarna de Gemeente. De Gemeente mag Israël dus niet aan de kant schuiven en als een tweederangs volk van God. Integendeel!

Jezus noemde Israël en de Gemeente één kudde met één Herder (Joh.10:16). De Joden die Jezus niet als Messias belijden en de Gemeente trekken momenteel apart op, ondanks het toenemende begrip ten opzichte van elkaar. In de eindtijd geloof ik dat de beide volken op een nieuwe manier tot één kudde zullen worden.

Even slikken!

De samensmelting tussen gelovigen uit de Joden en uit de heidenen was een mysterie, waar Paulus erg opgewonden over was, zoals blijkt uit zijn brieven (Bijv. Rom.15:7-13; Ef.3:1-13). Voor ons in deze tijd is dat thema heel gewoon, maar toen niet. Het was behoorlijk slikken voor de Joden. In het bijbelboek Handelingen lezen we herhaaldelijk dat Joden afhaakten van het evangelie doordat zij daarin niet meer de vooraanstaande plaats innamen die ze gewend waren. Op dezelfde manier is het vandaag behoorlijk slikken voor veel nieuwtestamentische gelovigen als ze erachter komen dat ze niet de enigen zijn die op Jezus wachten en dat het volk Israël samen met hen de Bruid van Christus zal vormen...

De hele schepping

In Romeinen 8:22 lezen we dat de hele schepping uitziet naar het moment dat Jezus zal terugkeren om een einde te maken aan de overheersing van het kwade op aarde. Kortom: voor alle mensen zal de komst van Jezus grote betekenis hebben. Hierna zullen we een en ander afzonderlijk uitwerken voor Israël, de Gemeente en de volken.